Çatı aktarma nasıl yapılır sorusunun özü şudur: Kiremitler sökülüp sağlam olanlar ayrılır, altındaki tahta ve çürük ahşap yenilenir, su yalıtım örtüsü serilir, çıtalar çakılır, kiremitler geri dizilir ve iş su testiyle teslim edilir. Halk arasında bu işe kiremit aktarma da denir. Tek noktadaki bir sorunu kapatan çatı onarımından farkı, çatının bütün katmanlarının elden geçmesidir. Aktarmaya karar vermeden önce aktarmanın gerektiğini gösteren işaretleri okumanızı öneririz.
Çatı aktarma nasıl yapılır: işin aşamaları bir bakışta
| Aşama | Ne yapılır? | Sizin bakacağınız nokta |
|---|---|---|
| Hazırlık | Erişim, iskele ya da güvenlik hattı, malzeme ve hava planı | Çalışma takvimi yazılı mı? |
| Söküm | Kiremitler sökülür, sağlamlar ayrılır | Geri kullanılacak kiremit miktarı konuşuldu mu? |
| Ahşap kontrolü | Tahta, çıta ve mertek incelenir, çürükler değişir | Keşifte görülmeyen çürük çıkarsa onayınız alınıyor mu? |
| Yalıtım | Su yalıtım örtüsü, istenirse ısı yalıtımı | Malzemenin cinsi ve sınıfı teklifte yazıyor mu? |
| Çıta ve kiremit | Çıtalar çakılır, kiremitler dizilir, mahya kapatılır | Eksik kiremit için uyumlu ürün seçildi mi? |
| Detaylar | Dere, baca, duvar dibi ve saçak birleşimleri | Baca ve duvar dipleri ayrıca işlendi mi? |
| Su testi ve teslim | Çatıya kontrollü su verilir, çatı arası kontrol edilir | Test sizin gözünüzün önünde mi yapılıyor? |
Adım adım çatı (kiremit) aktarma
- Hazırlık ve güvenlik
- İşe başlamadan önce çatıya erişim planlanır. Eğime ve yüksekliğe göre iskele, korkuluk ya da emniyet hattı kurulur; çatıda çalışan herkes kask ve emniyet kemeri kullanır. Hava durumu takip edilir ve yağış beklenen günlerde büyük bir alan açılmaz. Apartmanlarda çatı ortak yer olduğu için çalışma, yönetici ya da kat malikleri kurulu kararıyla başlar.
- Kiremitlerin sökülmesi
- Her çatı aktarma işi söküme bölüm bölüm başlar. Kiremitler tek tek alınır, kırık ve çatlak olanlar ayrılır, sağlamlar çatı üzerinde ya da güvenli bir alanda istiflenir. Bütün çatıyı aynı anda açmak yerine parça parça ilerlemek, olası bir yağmura karşı riski azaltır.
- Tahta, çıta ve ahşap kontrolü
- Kiremitler kalkınca çatının asıl durumu ortaya çıkar. Eski çıtalar sökülür, kiremit altındaki tahta ve mertekler tek tek kontrol edilir. Yumuşamış, kararmış ya da böceklenmiş parçalar değiştirilir. Makas sisteminde ciddi bir sorun görülürse iş durdurulur ve durum size anlatılır; taşıyıcı ahşabın geniş çaplı yenilenmesi ayrı bir karardır.
- Su yalıtım örtüsünün serilmesi
- Sağlam zemin hazırlandıktan sonra kiremit altı ısı ve su yalıtımı yapılır. Su yalıtım örtüsü saçaktan mahyaya doğru, üst kat alt katın üzerine binecek şekilde bindirmeli serilir. Böylece kiremidin altına kaçan su, örtünün üzerinden kayarak dereye iner. Çatı arası kullanılacaksa ya da ısı kaybı sorunu varsa bu aşamada ısı yalıtımı da eklenebilir.
- Çıtaların çakılması
- Örtünün üzerine kiremit ölçüsüne göre çıtalar çakılır. Çıta aralığı kiremidin türüne uygun olmalıdır; aksi halde kiremitler düzgün oturmaz ve kayar. Örtü ile kiremit arasında hava dolaşımı için uygun boşluk bırakılması, çatı altında nem birikmesini azaltır.
- Kiremitlerin geri dizilmesi ve mahya
- Sağlam kiremitler saçaktan başlayarak geri dizilir. Eksik kalan kısım için mevcut kiremide ölçü ve renk olarak uyumlu yeni kiremit kullanılır. Kiremit çatı aktarma nasıl yapılır sorusunun en çok gözden kaçan kısmı mahyadır: Mahya kiremitleri dikkatle yerleştirilip sabitlenir, çünkü buradaki bir açıklık doğrudan çatı arasına su verir.
- Dere, baca ve saçak detayları
- Akıntıların büyük kısmı kiremidin ortasından değil, birleşim noktalarından gelir. Baca dibi ve duvar dibi ayrıca yalıtılır, saçak düzgün kapatılır. Ardından dere ve oluk birleşimleri kontrol edilir; paslanmış ya da eğimi bozulmuş dereler değiştirilir, oluklar temizlenir.
- Saçakta kuş ve böceğin çatı arasına girmesini önleyen kapatmalar da bu aşamada yerine konur. Çatı penceresi ya da havalandırma çıkışı gibi delikler varsa çevreleri ayrıca işlenir. Bu küçük detaylar çoğu zaman teklifte ayrı kalem olarak görünmez; hangi detayların işe dahil olduğunu önceden sormanız iyi olur.
- Su testi ve teslim
- Son adımda çatıya kontrollü olarak su verilir ve çatı arasından bakılır. Önceden akan noktalar özellikle izlenir. Bu test, aslında sızıntının kaynağını bulmak için yapılan kontrolün tersidir: Bu kez amaç, hiçbir yerden su gelmediğini görmektir. Ardından moloz ve eski malzeme toplanır, çevre temizlenir.
Çatı aktarma kaç günde biter?
Süreyi belirleyen başlıca şeyler şunlardır:
- Çatının alanı ve eğimi
- İskele ihtiyacı ve malzemenin çatıya taşınma kolaylığı
- Değiştirilecek tahta ve ahşap miktarı
- Baca, çatı penceresi ve dere gibi detayların sayısı
- Hava koşulları
Sitemizde de belirttiğimiz gibi 150 metrekare civarındaki bir çatıda aktarma genellikle 3 ile 6 gün sürer. Keşifte görülemeyen çürük ahşap ya da yağışlı günler bu süreyi uzatabilir. Kesin süre teklifte yazılı olarak belirtilir.
Süreyi kısaltmak için çatıyı tek seferde açmak cazip görünebilir, ama bu yaklaşım İstanbul'un değişken havasında risklidir. Bölüm bölüm ilerlemek birkaç gün daha uzun sürebilir; buna karşılık ani bir yağmurda içeriye su girme ihtimali çok daha düşük olur.
Evde yaşarken aktarma: neler değişir?
Aktarma sırasında ev çoğu zaman oturulur halde kalır. Yine de birkaç şeye hazırlıklı olmak işinizi kolaylaştırır:
- Çatı arasını boşaltın. Orada eşya varsa söküm öncesi kaldırın; tahta değişiminde toz ve döküntü olur.
- Gürültü olacak. Söküm ve çakım günlerinde ses duyulur. Komşulara önceden haber vermek iyi olur.
- Açık alan gece kalmaz. Gün sonunda açılan bölüm kapatılır ya da örtülür.
- Bahçe ve giriş. Moloz ve malzeme için bir alan ayrılır, giriş kapısının üstü korunur.
- En üst kattaki daire. Apartmanlarda en çok bu daire etkilenir; tavanda ıslaklık riskine karşı eşyalar önceden korunabilir.
İzin konusu
İmar Kanunu'nun yapı ruhsatıyla ilgili hükmü, çatı onarımı ve kiremit aktarılmasını ruhsata tabi olmayan işler arasında sayar. Ancak aynı hüküm belediyelere çatı malzemesini ve rengini belirleme yetkisi verir. Kiremidin türünü ya da rengini değiştirmeyi düşünüyorsanız, yapı tescilliyse ya da korunan bir bölgedeyse işe başlamadan belediyenize danışın.
Altaş Yapı Mimarlık ile çatı aktarma
Keşif İstanbul içinde ücretsizdir. Teklifi yazılı ve kalem kalem hazırlıyoruz; malzeme ile işçilik ayrı, malzemenin marka ve sınıfı, süre ve ödeme planı yazılıdır. Malzemeyi siz ya da biz alabiliriz; biz alırsak marka ve fiyatı önceden onaylatır, faturasını teslim ederiz. Keşifte görülmeyen bir durum çıkarsa işi durdurup onayınızı alırız. Keşfe gelen usta işi de yapar ve çatı su testi yapılmadan teslim edilmez.
Sık Sorulan Sorular
Çatı aktarma nasıl yapılır, kiremitler yeniden kullanılır mı?
Evet, sağlam kiremitler söküm sırasında ayrılır ve geri dizilir. Kırık ya da çatlak olanların yerine uyumlu yeni kiremit kullanılır.
Aktarma sırasında yağmur yağarsa ne olur?
Çatı bölüm bölüm açılır ve yağış beklendiğinde açık alan örtülür. Hava durumu takip edilerek büyük alanlar aynı anda açılmaz.
Aktarmada ısı yalıtımı da yapılabilir mi?
Evet. Kiremitler söküldüğü için ısı yalıtımı eklemek için uygun bir zamandır. Hangi yalıtımın uygun olduğu çatı arasının kullanımına göre belirlenir.
Aktarma bittikten sonra nasıl kontrol edilir?
Çatıya kontrollü su verilerek test yapılır ve çatı arasından bakılır. Önceden akan noktalar özellikle izlenir.
Çatınızın aktarmaya uygun olup olmadığını görmek için yerinde keşif ve yazılı teklif isteyin: Altaş Yapı Mimarlık'a ulaşın.