Tesisat yenileme; musluktan paslı su geliyorsa, basınç belirgin biçimde düşmüşse, kısa aralıklarla farklı noktalarda kaçak çıkıyorsa ya da giderden sürekli koku geliyorsa gündeme gelmelidir. Tek bir arızada parça onarım yeterlidir; ama bu işaretler bir arada ve tekrar tekrar görülüyorsa sorun tek bir boru değil, hattın genel yaşıdır. Bu yazıda eski borulardaki uyarı işaretlerini, parça onarım ile komple hat yenileme arasındaki farkı ve işi tadilatla birlikte yapmanın neden mantıklı olduğunu anlatıyoruz.
Eski borular neden sorun çıkarır?
İstanbul'daki eski binaların önemli bir kısmında temiz su hatları galvaniz borudur. Galvaniz boru, çinko ile kaplanmış çelik borudur. Kaplama zamanla incelir, borunun içi paslanmaya başlar ve pas tabakası borunun iç çapını daraltır. Sonuç önce basınç düşüşü ve renkli su, ardından ek yerlerinde ve dişlerde kaçak olarak görülür.
Yeni tesisatta genellikle PPRC ya da PEX boru kullanılır. Bu borular paslanmaz ve içleri pürüzsüz kalır. Pis su tarafında ise eski giderlerde çatlak, yetersiz eğim ve birikinti zamanla koku ve tıkanıklık yapar.
Uyarı işaretleri
Aşağıdaki işaretlerden biri tek başına her zaman yenileme gerektirmez. Ama birkaçı birlikte görülüyorsa tesisatın genel durumuna bakılmalıdır:
- Paslı ya da bulanık su: Özellikle bir süre kullanılmayan musluk açıldığında ilk gelen su kahverengiyse borunun içi paslanıyor olabilir.
- Düşük basınç: Şebeke basıncı normalken evde su zayıf akıyorsa, borunun içi daralmış olabilir.
- Tekrarlayan kaçak: Bir yıl içinde farklı noktalarda birden fazla kaçak onarıldıysa hat yaşlanmıştır.
- Pis su kokusu: Sifon dolu olduğu halde banyo ya da mutfakta koku varsa gider hattında sorun olabilir.
- Yavaş akan gider: Temizlendiği halde sık tıkanan gider, eğim ya da boru içi sorununa işaret eder.
- Duvarda nem lekeleri: Boru güzergahı boyunca tekrar eden lekeler gizli kaçağı düşündürür.
Bu işaretler yalnız sizi ilgilendirmeyebilir. Eski bir hattın kaçağı, alt kattaki dairenin tavanında leke olarak ortaya çıkabilir. Böyle bir komşuya su sızması durumunda kaynağın sizin daire içi hattınız mı, ortak kolon mu olduğunu ayırmak gerekir.
Parça onarım mı, tesisat yenileme mi?
Parça onarım ne zaman yeterli?
Tesisat görece yeniyse, kaçak tek bir noktadaysa ve hattın geri kalanında pas ya da basınç sorunu yoksa parça onarım yeterlidir. Bu durumda önemli olan, kaçağı kırmadan bulmak ve yalnız o noktayı açmaktır. Basınç testi ve dinleme cihazıyla kaçağı kırmadan bulmak mümkündür; böylece onarım küçük bir alanla sınırlı kalır.
Komple hat yenileme ne zaman gerekir?
Hat galvanizse ve paslanma belirtileri varsa, kaçaklar tekrar ediyorsa ya da her onarımda yeni bir zayıf nokta çıkıyorsa, parça onarım sorunu yalnızca erteler. Bu durumda daire içindeki temiz ve pis su hattı yenileme işi daha kalıcı bir çözümdür. Su tesisat yenileme kararı verilirken sıcak ve soğuk su hatlarının ikisi de, mümkünse gider hatlarıyla birlikte ele alınmalıdır.
| Durum | Parça onarım | Komple hat yenileme |
|---|---|---|
| Tek noktada kaçak, hat yeni | Uygun | Gerekmez |
| Tekrarlayan kaçak | Geçici çözüm | Önerilir |
| Paslı su ve düşük basınç | Çözmez | Önerilir |
| Gider kokusu ve sık tıkanma | Sifon ya da bölümsel gider değişimi denenebilir | Gider hattı yenilemesi değerlendirilir |
| Banyo ya da mutfak zaten yenilenecek | Mantıksız | Aynı anda yapılması önerilir |
Banyo ve mutfak tesisat yenileme
Banyo tesisat yenileme, evdeki tesisat işinin en yoğun bölümüdür. Duşa, lavaboya, klozete ve çamaşır makinesine giden hatlar ile gider bağlantıları aynı mekandadır. Banyoda tesisat yenilenirken su yalıtımı da yenilenmeli ve seramikten önce sızdırmazlık testi yapılmalıdır.
Mutfak tesisat yenileme genellikle evye ve bulaşık makinesi hatlarını ve gideri kapsar. Mutfakta yerleşim değişecekse, yeni hattın evye yerine göre çekilmesi ve gider eğiminin kontrol edilmesi gerekir.
Kalorifer ve petek hatları
Isıtma hatları da zamanla yorulur. Kombi sık sık basınç kaybediyor, sürekli su eklemeniz gerekiyorsa ya da bazı petekler ısınmıyorsa, ısıtma hattında kaçak ya da tıkanıklık olabilir. Petek yerleri değişecekse ya da zemin yenilenecekse, ısıtma hatlarını da aynı dönemde ele almak gerekir. Kombinin kendisiyle ilgili işler ise yetkili servis konusudur.
Elektrik ve doğalgaz tesisat yenileme ayrı bir iştir
Arama yaparken elektrik tesisat yenileme ve doğalgaz tesisat yenileme konularıyla da karşılaşırsınız. Bunlar sıhhi tesisattan ayrı, yetki gerektiren işlerdir. Elektrik tesisatı yetkili elektrikçi tarafından, doğalgaz iç tesisatı ise yetkili firma tarafından ve gaz dağıtım şirketinin onayıyla yapılır. Bu işleri kendiniz ya da yetkisiz bir ustayla yapmayın. Tadilat içinde bu kalemler gerektiğinde anlaşmalı yetkili ustalarla koordine edilir.
Tadilatla birlikte yapmanın avantajı
Tesisat yenilemenin en zahmetli kısmı duvarı ve zemini açıp kapatmaktır. Banyo, mutfak ya da daire tadilatı yapılacaksa bu açma kapama zaten yapılacaktır. Bu yüzden tadilatla birlikte yenileme yapmanın belirgin avantajları vardır:
- Seramik ve sıva bir kez kırılır, bir kez yapılır.
- Yeni boru, yeni yerleşime göre en uygun güzergahtan geçirilir.
- Yeni seramiğin birkaç yıl sonra bir kaçak için kırılma riski azalır.
- Toz, moloz ve gürültü tek bir dönemde toplanır; komşular için de daha az rahatsızlık olur.
Tersi de geçerlidir: yeni seramik döşendikten sonra eski boruyu değiştirmeye karar vermek, yapılan işin bir kısmını yeniden yapmak anlamına gelir.
Yenileme nasıl yapılır?
- Keşif: Mevcut hatların türü, güzergahı ve durumu incelenir; ana vana ve kolon bağlantısı kontrol edilir.
- Güzergah: Yeni hatların nereden geçeceği ve hangi noktalara gideceği belirlenir.
- Söküm: Gereken yerlerde sıva ve seramik açılır, eski borular sökülür.
- Yeni hat: PPRC ya da PEX boru ile temiz su hatları, uygun eğimle gider hatları çekilir.
- Basınç testi: Kapatmadan önce hat basınç altında test edilir.
- Kapatma ve bağlantı: Sıva ve kaplama yapılır, vitrifiye ve bataryalar bağlanır.
Binanın ortak kolonu daire içi tesisatın parçası değildir. Kolonda sorun varsa yenilenmesi apartman yönetiminin kararıyla yapılır.
Altaş Yapı Mimarlık ile tesisat yenileme
İstanbul içinde keşfe ücretsiz geliyoruz. Keşifte hattın türüne ve durumuna bakıp parça onarımın yeterli olup olmadığını açıkça söylüyoruz. Teklifimiz yazılı ve kalem kalemdir; malzeme ile işçilik ayrı yazılır. Yeni hatları PPRC ya da PEX boru ile çekiyor, basınç testi yapmadan işi teslim etmiyoruz. Keşfe gelen usta işin başında olur.
Sık Sorulan Sorular
Tesisat yenileme ne zaman gerekir?
Paslı su, düşük basınç, tekrarlayan kaçak ve sürekli gider kokusu bir arada görülüyorsa tesisatın genel durumu yenilemeyi gerektiriyor olabilir.
Galvaniz boru mutlaka değişmeli mi?
Her galvaniz hat hemen değişmek zorunda değildir. Ama paslanma ve kaçak başladıysa, özellikle tadilat yapılacaksa yenilenmesi mantıklıdır.
Su tesisat yenileme sırasında evde yaşanabilir mi?
Kapsama göre değişir. Banyo ya da mutfak kullanılamayacak günler olabilir; bu günler iş takviminde önceden belirtilmelidir.
Banyo tesisat yenileme ile su yalıtımı birlikte mi yapılmalı?
Evet. Tesisat için zemin açıldığında su yalıtımının da yenilenmesi ve seramikten önce test edilmesi gerekir.
Tesisat yenileme ne kadar sürer?
Kapsama göre değişir. Tek bir hattın yenilenmesi kısa sürer; daire içindeki tüm hatların yenilendiği işte süre, banyo, mutfak ve zemin işleriyle birlikte tadilat takvimine bağlanır.
Evinizdeki tesisatın durumunu yerinde görmek, keşif ve yazılı teklif almak için Altaş Yapı Mimarlık'a ulaşın.